استاد سید علی اصغر موسوی

استاد سید علی اصغر موسوی

انعکاس ادبیات فاخر شیعی ،نقدو تحقیق وشرح مبانی نظریه "مکتب شعر دینی درایران"
استاد سید علی اصغر موسوی

استاد سید علی اصغر موسوی

انعکاس ادبیات فاخر شیعی ،نقدو تحقیق وشرح مبانی نظریه "مکتب شعر دینی درایران"

معرفی چهار اثر تازه استاد سید علی‌اصغر موسوی (سعا) و مکتب شعر امامیه

معرفی چهار اثر تازه استاد سید علی‌اصغر موسوی (سعا) و مکتب شعر امامیه

سید علی‌اصغر موسوی (سعا)، شاعر و پژوهشگر ادبیات دینی، با انتشار چهار اثر تازه عاشورایی، مکتب شعر امامیه را تثبیت کرده است
معرفی چهار اثر تازه استاد سید علی‌اصغر موسوی (سعا) و مکتب شعر امامیه

به گزارش بولتن نیوز،سید علی‌اصغر موسوی (سعا)، متولد ۱۳۴۵، شاعر، نویسنده و پژوهشگر ادبیات دینی است که طی چهار دهه فعالیت ادبی به مباحث نظری، سروده‌های دینی و عاشورایی و مبانی نظری هنر شیعی پرداخته است.

گروه فرهنگی،وی بنیان‌گذار مکتب شعر امامیه شناخته می‌شود؛ مکتبی که بر اساس نصوص وحیانی، ولایت کلیه مطلقه الهیه، و عقلانیت حسی و شهود عاشقانه شکل گرفته و به‌عنوان بدیلی در برابر بوطیقای ارسطویی (محاکات) مطرح می‌شود.

موسوی در آثار خود، شعر را نه صرفاً محصول تخیل، بلکه جلوه‌ای از ادراکات عقلانی ـ حسی در پرتو معارف قرآن و اهل بیت علیهم‌السلام می‌داند و بر این باور است که شعر شیعی باید «توحیدی، ولایی و مبتنی بر عقلانیت ایمانی» باشد و از هر گونه خرافه‌پردازی و غلو فاصله گیرد.

معرفی آثار جدید

چهار اثر تازه از سوی انتشارات طلیعه سبز منتشر شده است که هر یک با محوریت عاشورا و مبانی مکتب شعر امامیه، نقش مهمی در تثبیت این مکتب دارند:

معرفی چهار اثر تازه استاد سید علی‌اصغر موسوی (سعا) و مکتب شعر امامیه

  • امام حسین علیه‌السلام: فرقان حق و باطل - شامل ۴۳ شعر درباره شخصیت و قیام سیدالشهدا علیه‌السلام به‌عنوان معیار تشخیص حق و باطل در تاریخ اسلام.

معرفی چهار اثر تازه استاد سید علی‌اصغر موسوی (سعا) و مکتب شعر امامیه

  • ابوفاضل: دریاترین دست - شامل ۳۴ شعر و مجموعه‌ای در ستایش حضرت عباس علیه‌السلام؛ نماد وفاداری، ایثار و رشادت در عاشورا.

معرفی چهار اثر تازه استاد سید علی‌اصغر موسوی (سعا) و مکتب شعر امامیه

  • عاشورا: شهود عقل و عشق - شامل ۸۱ شعر در قالب‌های قصیده، غزل، مثنوی، رباعی و دوبیتی که پیوند عقلانیت و شهود عاشقانه در شعر آیینی معاصر ایران را نشان می‌دهد.

معرفی چهار اثر تازه استاد سید علی‌اصغر موسوی (سعا) و مکتب شعر امامیه

  • کاروان تا ابد آیینه‌پوش - شامل ۵۳ شعر با روایت‌هایی که استمرار پیام کربلا در کاروان اسرا و حضور عاشورایی در حافظه تاریخی امت را بازنمایی می‌کنند.

مشخصات انتشار و تیم طراحی

این چهار اثر، همگی در سال ۱۴۰۴ و در قالب قطع رقعی منتشر شده‌اند.

  • طراحی جلد و صفحه‌آرایی: سیده طاهره موسوی و فاطمه آمره‌ای
  • ویراستاری: سیده مریم موسوی
  • خوشنویسی و تذهیب جلد کتاب «کاروان تا ابد آیینه‌پوش»: دکتر حسین محمدی‌مبارز (ایلیا)

مکتب شعر دینی ایران و مکتب شعر امامیه

شعر دینی در ایران، تنها یک جریان هنری ساده نیست؛ بلکه ریشه در فرهنگ و ایمان مردم دارد. موسوی در نظریه خود، مکتب شعر دینی ایران و به‌ویژه مکتب شعر امامیه را بنیان نهاده است.

سرچشمه شعر آیینی و عاشورایی: آموزه‌ها و روایت‌های دینی، عاشورا، سلوک اهل بیت، و مفاهیم قرآنی به‌عنوان ماده معنایی و دستور خوانش شعر.

تمایز با بوطیقای یونانی-ارسطویی: در مقابل محاکات (mimesis) که بر شبیه‌سازی واقعیت متکی است، مکتب امامیه معیارهای خود را از متن وحیانی، نصوص روایی و کارکرد عبادی-تربیتی شعر استخراج می‌کند.

ویژگی‌های اساسی شعر دینی

شعر دینی باید سه ویژگی بنیادین داشته باشد: توحیدی، عقلانی و ولایی.

  1. توحید روش‌شناختی: تولید معنا در شعر باید از افق توحیدی خوانش شود و از دوپاره‌گی معرفتی جلوگیری کند.
  2. عقلانیت ایمانی: شعر باید هم خوانشی عقلانی و مستدل ارائه دهد و هم بار عاطفی داشته باشد؛ این سد محکمی در برابر خرافه و احساس‌زدگی است.
  3. ولایی بودن محتوایی: محور قرار گرفتن رابطه انسان با اهل بیت و ولایت آنان در شکل‌دهی معنا و جهت‌گیری اخلاقی شعر.

این سه قاعده مانع غلو و خرافه‌پردازی شده و شعر آیینی را از احساس زودگذر به سندی ماندگار تبدیل می‌کند.

نقش چهار اثر تازه در مأموریت نظری مکتب امامیه

  • عاشورا: شهود عقل و عشق: تلفیق گونه‌های عروضی و بوطیقای امامیه برای جذب مخاطب عام و امکان خوانش نقادانه.
  • امام حسین: فرقان حق و باطل: تمرکز پژوهشی و تبیین امام شهید به‌عنوان معیار اخلاقی و معرفتی.
  • کاروان تا ابد آیینه‌پوش: تقویت حافظه تاریخی و نقش اجتماعی شعر در بازنمایی پیام کربلا.
  • ابوفاضل: دریاترین دست: نمایش سیمای اخلاقی و الگویی حضرت عباس و جنبه تربیتی شعر.

مکتب امامیه چارچوبی فراهم می‌آورد که خلاقیت شاعرانه در خدمت تولید معنا و تثبیت هویت ایمانی قرار گیرد، یعنی شعر هم زیبایی‌ساز و هم معناتولیدکننده باشد.

سخن پایانی استاد

از درگاه حق آرزو دارم این آثار بتوانند معرفت ایمانی را تقویت کرده، اندیشه ولایی را گسترش دهند و یاد عاشورا را پاس بدارند. امیدوارم مکتب شعر امامیه الهام‌بخش نسل‌های آینده شاعران و پژوهشگران باشد و شعر دینی همواره هم‌رساتر با حقیقت دین و هم‌سنجیده با عقل و اخلاق باقی بماند.

یادداشت مصاحبه‌گر

بازگشت به منابع اصیل دینی، تلفیق عقل و شهود عاشقانه، و ضرورت بوطیقای مستقل برای حفظ هویت ادبی ژانر شعر آیینی، پیام اصلی این گفت‌وگو است. امیدواریم آثار تازه، هم مورد رجوع پژوهشگران قرار گیرد و هم در محافل شعری و آیینی به‌کار آید تا یاد عاشورا و معارف اهل‌بیت بیش از پیش در زبان و حافظه فرهنگی ما زنده بماند.

فرقان تشیّع (امام رضا علیه السلام)

فرقان تشیّع

فرقان تشیّع 

قرعه افتاد به نام سفر، اسفار شکفت

زحمت قافله در حکمت اسرار شکفت

هرچه در«قوس نزول»آینه را حیران کرد

در تصاویر« عروج» از دل اسفار شکفت

بذرحکمت که به عرفان دهد آموزش عقل

با مسیحا دم او، همدم افکار شکفت

هست «فرقان تشیّع» به جلال و به کمال

جلوه اش بس که در آیینهٔ انظار شکفت

درس تأویل و تفاسیر و تصانیف، همه

پیرو مکتب او، درپی ادوار شکفت

«حجت هشتم»و هم«عالم آل اللّه»است

با سرشت قلمش مُعجم الانوار شکفت

 عاشق مکتب اویند ادیبان جهان

غیرت خصلت او در دل اغیار شکفت

برد تا اوج فلک سبک خراسانی را

عطر توحید که در«مشهد»اسحار شکفت!

در غزل گرچه تخیّل به تعقّل فرض است!

آنچه از عشق به گلواژهٔ ابرار شکفت -

با «سعا» گفت، رموز غزل عاشق را

تا همین قدر که امروز در اشعار شکفت

مکتب شعر دینی درایران 

مکتب شعرامامیه 

سیدعلی اصغرموسوی 

قم - جمعه۱۳تیر ۱۳۹۹

۱۱ذی القعده ۱۴۴۱